Kurumsal web sitesi yaptırırken nelere dikkat edilmeli?

Kurumsal web sitesi, çoğu şirket için yılda bir kez bile alınmayan bir hizmettir. Bu yüzden karar verenler genellikle aynı noktada takılır: teklifler birbirine benzemez, kullanılan terimler yabancıdır ve neyin gerekli, neyin süs olduğu dışarıdan anlaşılmaz. Bu rehber, ilk görüşmeden teslim sonrasına kadar neye bakmanız gerektiğini sırayla anlatır. Amacı sizi belli bir çözüme yönlendirmek değil, doğru soruları sorabilmenizi sağlamaktır.

Önce sitenin işini tanımlayın

Tasarım konuşmadan önce yanıtlanması gereken tek soru şudur: bu site ne iş görecek? “Kurumsal görünmek” bir hedef değildir, çünkü ölçülemez. Ölçülebilen hedefler şunlara benzer: teklif talebi toplamak, bayi başvurusu almak, iş başvurularını tek yerde toplamak, satış ekibinin sürekli yanıtladığı soruları sitede yanıtlamak, mevcut müşterilere belge ve destek sunmak.

Hedef belli olunca gerisi kendiliğinden şekillenir. Teklif toplamak isteyen bir sitede hizmet sayfaları ve iletişim akışı öne çıkar. İşe alım ağırlıklı bir sitede kültür ve açık pozisyonlar ana menüye taşınır. Hedefi yazılı olmayan projelerde ise herkes kendi beğenisini savunur ve tasarım onayı haftalarca uzar.

Görüşmeye gitmeden önce şu üç şeyi bir sayfaya yazmanız işinizi kolaylaştırır:

• Kime sesleniyorsunuz? Satın alma sorumlusu, son kullanıcı, bayi adayı ya da iş arayan kişi aynı sayfadan aynı şeyi beklemez.
• Ziyaretçi sonunda ne yapmalı? Form doldurmak, e-posta yazmak, katalog indirmek gibi tek bir ana eylem seçin.
• Bugün ne eksik? Mevcut sitenizde sizi rahatsız eden şeyleri somut olarak listeleyin: yavaş açılıyor, güncelleyemiyoruz, aramada çıkmıyor gibi.

Hazırlık: elinizde olması gerekenler

Projelerin gecikmesinin en yaygın nedeni yazılım ya da tasarım değil, bekleyen içeriktir. Aşağıdakiler ne kadar erken hazır olursa takvim o kadar öngörülebilir olur:

• Logo ve kurumsal kimlik dosyaları (vektörel biçimde)
• Hizmet ya da ürün listesi ve her biri için kısa açıklama
• Şirketi anlatan temel bilgiler, varsa belgeler ve sertifikalar
• Kullanım hakkı size ait fotoğraflar
• İletişim bilgileri, adres ve çalışma saatleri
• Alan adının kimde kayıtlı olduğu bilgisi ve yönetim paneli erişimi

Fotoğraf konusu ayrı bir dikkat ister. İnternetten bulunan bir görseli kullanmak, lisansı yoksa hukuki sorun doğurabilir. Kendi çekimleriniz yoksa bunu baştan söyleyin; çekim ya da lisanslı görsel seçimi kapsama dahil edilebilir.

Fiyatı etkileyen etkenler

“Bir kurumsal site ne kadar tutar?” sorusunun dürüst yanıtı, kapsam bilinmeden verilemez. Burada rakam vermiyoruz, çünkü kapsamı bilmeden söylenen her rakam yanıltıcı olur. Bunun yerine tutarı gerçekten neyin değiştirdiğini anlatmak daha faydalı:

Tasarımın özgünlüğü. Hazır bir temayı uyarlamak ile markanıza özel bir arayüzü sıfırdan tasarlamak arasında ciddi emek farkı vardır. Özel tasarımda her sayfa türü ayrı düşünülür, masaüstü ve mobil birlikte çizilir.

Sayfa türü sayısı. Önemli olan toplam sayfa değil, birbirinden farklı şablon sayısıdır. Aynı şablonu kullanan elli ürün sayfası, birbirinden tamamen farklı on sayfadan daha az iş çıkarabilir.

İçerik üretimi. Metinlerin yazılması, düzenlenmesi, fotoğraf çekimi, çizim ya da video ayrı kalemlerdir. İçeriği siz veriyorsanız maliyet düşer, ancak takvim sizin hızınıza bağlanır.

Dil sayısı. Her ek dil, yalnızca çeviri değil; menü, form, hata iletisi ve arama motoru ayarlarının da o dilde kurulması demektir.

Yönetim paneli ve esneklik. Yalnızca metin değiştirebileceğiniz bir panel ile sayfa düzenini kendiniz kurabildiğiniz bir panel aynı emeği gerektirmez.

Entegrasyonlar. Formların CRM’e düşmesi, ödeme altyapısı, stok ya da muhasebe yazılımıyla veri alışverişi, canlı destek gibi bağlantıların her biri ayrı geliştirme ve test ister.

Hareket ve etkileşim. Kaydırmaya bağlı animasyonlar, üç boyutlu sahneler ya da özel geçişler siteyi ayrıştırır, ancak tasarım ve geliştirme süresini uzatır.

Performans ve erişilebilirlik hedefi. Hızlı açılan, klavyeyle gezilebilen, ekran okuyucuyla anlaşılır bir site kendiliğinden ortaya çıkmaz; ölçüm ve düzeltme turları gerektirir.

Taşıma işleri. Eski siteden içerik aktarımı ve adres yönlendirmeleri, özellikle aramada görünürlüğü olan sitelerde atlanmaması gereken bir kalemdir.

Yayın sonrası. Barındırma, güvenlik güncellemeleri, yedekleme ve küçük değişiklikler tek seferlik ücrete dahil mi, ayrı bir bakım anlaşması mı? Bu ayrım, ilk yılın toplam maliyetini belirgin biçimde değiştirir.

Bir teklif bu kalemlerden hangilerini içerdiğini açıkça söylemiyorsa, düşük görünen tutar sonradan eklenen işlerle yükselebilir.

Teklifleri karşılaştırırken sorulacak sorular

İki teklifi yan yana koyduğunuzda aynı satırları göremiyorsanız karşılaştırma yapamazsınız. Her firmaya aynı soruları sorun ve yanıtları yazılı isteyin:

1. Tasarım size özel mi çizilecek, yoksa hazır bir tema mı uyarlanacak?
2. Kaç sayfa türü tasarlanacak ve kaç düzeltme turu dahil?
3. Metinleri ve görselleri kim hazırlayacak?
4. Site hangi altyapıyla kurulacak ve bu altyapıyı başka bir ekip devralabilir mi?
5. Yönetim panelinden neleri kendiniz değiştirebileceksiniz?
6. Mobil görünüm ayrıca tasarlanıyor mu, yoksa masaüstü tasarım küçültülüyor mu?
7. Hız ve erişilebilirlik için hedeflenen ölçüt nedir, teslimde nasıl ölçülecek?
8. Alan adı ve barındırma kimin adına olacak?
9. Yayından sonra hata düzeltme süresi var mı, bakım nasıl ücretlendiriliyor?
10. Proje hangi aşamalarda onayınıza sunulacak ve ödeme bu aşamalara nasıl bağlanıyor?

Bu soruların yanıtı net olan bir teklif, tutarı daha yüksek olsa bile çoğu zaman daha az sürpriz çıkarır.

Teknik tarafta pazarlık konusu olmaması gerekenler

Bazı özellikler “ek paket” değil, bugün bir web sitesinin asgari şartıdır. Teklifte ayrıca fiyatlandırılmış görüyorsanız nedenini sorun:

• Mobil uyum. Ziyaretçilerin önemli bir bölümü telefondan gelir ve Google siteleri mobil sürümleri üzerinden değerlendirir.
• HTTPS. Güvenlik sertifikası olmayan siteler tarayıcılarda “güvenli değil” uyarısıyla açılır.
• Hız. Google’ın sayfa deneyimi için yayımladığı Önemli Web Verileri eşikleri bellidir: en büyük içerik 2,5 saniye içinde görünmeli, etkileşim gecikmesi 200 milisaniyeyi aşmamalı, düzen kayması 0,1’in altında kalmalıdır.
• Temel arama motoru ayarları. Sayfa başlıkları, açıklamalar, site haritası, doğru adres yapısı ve yönlendirmeler tasarımla birlikte kurulmalıdır. Ayrıntısını teknik SEO kontrol listesi yazımızda bulabilirsiniz.
• Erişilebilirlik. Yeterli renk kontrastı, klavye ile gezinme ve görsellerde alternatif metin, hem kullanıcıya saygının hem de kaliteli kodun göstergesidir.

Hukuki yükümlülükler: KVKK ve çerezler

Sitenizde form varsa kişisel veri topluyorsunuz demektir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında ziyaretçiye hangi veriyi neden topladığınızı anlatan bir aydınlatma metni sunmanız gerekir. Analiz ya da reklam çerezleri kullanıyorsanız, bunları ziyaretçi onay vermeden çalıştırmayan bir çerez yönetimi de kurulmalıdır.

Ajans bu altyapıyı teknik olarak kurar; metinlerin hukuki doğruluğu ise şirketinizin sorumluluğundadır. Hazır şablon metinler başlangıç için işe yarar, ancak yayına girmeden önce bir hukukçunun gözünden geçmesi sağlıklı olur.

Sahiplik: sözleşmede açık olması gerekenler

Yıllar sonra en çok sorun çıkaran konu tasarım değil, sahipliktir. Şu maddelerin sözleşmede yazılı olduğundan emin olun:

• Alan adı sizin şirketiniz adına kayıtlı olmalı, yönetim hesabının bilgileri sizde bulunmalıdır.
• Barındırma hesabına yönetici düzeyinde erişiminiz olmalıdır.
• Kaynak dosyalar (tasarım dosyaları ve kod) teslim kapsamına girmelidir.
• Lisanslar (yazı tipi, görsel, eklenti) kimin adına alındığı belirtilerek listelenmelidir.
• Ölçüm hesapları (Search Console, analiz aracı) sizin hesabınızda açılmalı, ajansa yetki verilmelidir; tersi değil.

Bu maddeler ajansla aranızda güvensizlik işareti değildir. İyi çalışan bir ajans bunları zaten kendisi önerir.

Süreç ve takvim nasıl işler?

Sağlıklı bir proje genellikle dört aşamadan geçer: keşif ve kapsam, tasarım, geliştirme, yayın ve ölçüm. Süreyi belirleyen şey kapsam ile birlikte onay hızınızdır. Bu yüzden proje başında iki şeyi netleştirin: sizin tarafınızda son sözü kim söyleyecek ve geri bildirimler kaç gün içinde verilecek?

Onay veren kişi sayısı arttıkça süre uzar. Görüşleri tek kişide toplayıp ajansa tek liste halinde iletmek, hem takvimi hem de sonucun tutarlılığını korur. Her aşamanın sonunda neyin teslim edileceği baştan yazılmışsa, “bitti mi, bitmedi mi” tartışması da yaşanmaz.

Yeniden tasarımda mevcut görünürlüğü korumak

Mevcut bir siteyi yeniliyorsanız, yeni tasarım kadar eski sitenin birikimini korumak da önemlidir. Yıllar içinde arama sonuçlarında yer edinmiş sayfalar, yeni sitede adresleri değiştiği ve yönlendirilmediği için kısa sürede görünürlüğünü yitirebilir. Bunu önlemek için proje başında eski sitenin bütün adresleri listelenir, her birinin yeni sitedeki karşılığı belirlenir ve kalıcı yönlendirmeler yayın günü devreye alınır. Ziyaret alan içerikler, yeni yapıya uymuyor diye silinmez; taşınır ya da güncellenir. Yayından sonraki ilk haftalarda Search Console’daki hata raporları yakından izlenir. Bu iş teklifte ayrı bir kalem olarak görünmüyorsa mutlaka sorun.

Teslimde kontrol edilecekler

Site yayına girmeden önce kısa bir kabul kontrolü yapın:

• Bütün sayfalar telefonda ve masaüstünde düzgün görünüyor mu?
• Formlar gerçekten doğru adrese ulaşıyor mu? Kendiniz deneyin.
• Eski sitenin adresleri yeni adreslere yönleniyor mu?
• Olmayan bir adres yazdığınızda anlaşılır bir hata sayfası çıkıyor mu?
• Site haritası ve Search Console kurulumu yapıldı mı?
• Yönetim paneli eğitimi verildi mi, kısa bir kullanım notu teslim edildi mi?
• Yedekleme düzeni kuruldu mu ve geri yükleme denendi mi?

Yayından sonra

Web sitesi teslim edilip bırakılan bir broşür değildir. Yazılım güncellemeleri, güvenlik yamaları, içerik eklemeleri ve ölçüme dayalı iyileştirmeler düzenli bakım ister. Yayın, aynı zamanda arama görünürlüğü çalışmasının başladığı andır; bu çalışmanın ne zaman karşılık verdiğini SEO ne kadar sürede sonuç verir yazımızda anlattık.

Kendi projenizin kapsamını birlikte çıkarmak isterseniz web tasarım hizmetimizi inceleyebilir ya da ihtiyacınızı iletişim sayfasından bize yazabilirsiniz. İlk görüşmede hedefi, içerik durumunu ve bu rehberdeki fiyat etkenlerinden hangilerinin sizin için geçerli olduğunu konuşuruz; teklif bunun ardından, yazılı kapsamla birlikte gelir.